آیا روانپریشی پس از زایمان، شکل دیگری از اختلال دوقطبی است؟
پژوهشهای جدید نشان میدهند روانپریشی پس از زایمان ممکن است ارتباط بسیار نزدیکتری با اختلال دوقطبی داشته باشد؛ کشفی که میتواند نحوه تشخیص و درمان این وضعیت خطرناک را تغییر دهد.
تولد نوزاد معمولاً با شادی و هیجان همراه است، اما برای تعداد بسیار کمی از مادران، روزهای پس از زایمان میتواند به آغاز یک بحران شدید روانی تبدیل شود. «روانپریشی پس از زایمان» معمولاً در دو هفته نخست بعد از زایمان ظاهر میشود و حتی در زنانی که هیچ سابقه بیماری روانی ندارند نیز ممکن است رخ دهد. ۲۱ متخصص بینالمللی می گویند این اختلال ممکن است پیوند عمیقی با اختلال دوقطبی داشته باشد.
این وضعیت نادر است و حدود ۰.۱ تا ۰.۲ درصد مادرانی را که سابقه بیماری روانی ندارند، درگیر میکند. با این حال، خطر آن بسیار جدی است. علائم میتواند شامل تحریکپذیری، بیقراری، اختلال شدید خواب، اختلال در تفکر، توهم، باورهای غیرواقعی و نشانههای شیدایی یا ترکیبی از شیدایی و افسردگی باشد. در صورت درمان نشدن، خطر خودکشی و آسیب مرگبار به نوزاد افزایش مییابد.
ارتباط با اختلال دوقطبی زمانی جدیتر میشود که بدانیم بیش از ۱۰ درصد زنانی که سابقه اختلال دوقطبی دارند، ممکن است در سه هفته نخست پس از زایمان دچار یک دوره شیدایی یا روانپریشی شوند. همچنین، حدود نیمی از زنانی که برای نخستین بار روانپریشی پس از زایمان را تجربه میکنند و پیشتر سابقه بیماری روانی نداشتهاند، در ادامه زندگی ممکن است به اختلال دوقطبی مبتلا شوند.
حتی نوع درمان نیز سرنخ مهمی ارائه میدهد. لیتیوم، دارویی شناختهشده در درمان اختلال دوقطبی، میتواند در درمان و پیشگیری از بازگشت روانپریشی پس از زایمان مؤثر باشد.
متخصصان اکنون پیشنهاد میکنند روانپریشی پس از زایمان در آینده بهعنوان زیرمجموعهای از اختلال دوقطبی در نظام تشخیصی DSM طبقهبندی شود. چنین تغییری میتواند به تشخیص سریعتر، درمان هدفمندتر و مراقبت بهتر از مادر و نوزاد کمک کند.
