آیا برخی رویاها میتوانند بیماری را قبل از بروز علائم فاش کنند؟
رویاها اغلب عجیب، گیجکننده یا حتی ترسناک به نظر میرسند، اما پژوهشگران خواب میگویند برخی از آنها ممکن است چیزی فراتر از تخیل شبانه باشند. به گفته دانشمندان، الگوهای خاصی از رویاها یا کابوسهای تکراری گاهی میتوانند نشانههای اولیهای از مشکلات جسمی باشند؛ حتی پیش از آنکه علائم بیماری در بدن ظاهر شود.
دانشمندان سالهاست تلاش میکنند دلیل شکلگیری رویاها را درک کنند. بسیاری از افراد خوابهایی میبینند که ریشه در اضطراب دارد، مانند جا ماندن از یک امتحان مهم یا تعقیب شدن بدون توانایی فرار. برخی دیگر نیز رویاهای مبهم و نمادینی تجربه میکنند که به سختی قابل توضیح است. با این حال، پژوهشگران معتقدند تغییر در الگوی رویاها گاهی میتواند بازتاب تغییراتی باشد که در بدن در حال رخ دادن است.
پروفسور پاتریک مکنامارا، روانشناس و پژوهشگر خواب در دانشکده پزشکی دانشگاه بوستون، توضیح میدهد که مغز به طور مداوم سیگنالهایی را از اندامهای داخلی بدن دریافت و بررسی میکند تا تعادل فیزیولوژیک حفظ شود. به گفته او، استرس و اضطراب میتواند کیفیت خواب را تغییر دهد و باعث افزایش کابوسها شود. اما گاهی این رویاها ممکن است واکنش بدن به یک بیماری در حال شکلگیری باشند.
دانشمندان به این نوع خوابها «رویاهای پیشنشانهای» یا prodromal dreams میگویند. در مرحله خواب REM، مغز اطلاعات و سیگنالهای بدن را پردازش کرده و آنها را به تصاویر نمادین در رویا تبدیل میکند؛ نوعی خلاصه یا تصویر فشرده از وضعیت درونی بدن.
البته این رویاها همیشه نشانه بیماریهای جدی نیستند. به گفته مکنامارا، چنین خوابهایی حتی میتوانند پیش از سرماخوردگی یا آنفلوآنزا نیز ظاهر شوند. برخی الگوهای خاص در این رویاها بیشتر دیده میشود؛ برای مثال حمله یا پرخاش ناگهانی از سوی فردی ناشناس، یا حضور مردان غریبهای که حالتی تهدیدآمیز دارند. پژوهشگران میگویند این تصاویر ممکن است بازتابی از واکنش بدن به تهدیدهای پنهان در سلامت باشد.
