آسانسوری به ستارهها؛ رویای علمیتخیلی به واقعیت نزدیکتر شد
دانشمندان میگویند یکی از بزرگترین موانع ساخت «آسانسور فضایی» ممکن است سرانجام در حال برطرف شدن باشد. پژوهشگران به مادهای دست یافتهاند که میتواند کلید ساخت کابلی فوقالعاده مقاوم و سبک باشد؛ کابلی که برای اتصال زمین به فضا ضروری است.
ایده آسانسور فضایی بیش از یک قرن قدمت دارد. در این طرح، کابلی عظیم از نزدیکی خط استوا تا هزاران کیلومتر در فضا امتداد مییابد و واگنهای ویژه به جای موشک، انسانها و محمولهها را روی این کابل به مدار زمین منتقل میکنند. چنین سیستمی میتواند هزینه سفرهای فضایی را بهشدت کاهش دهد و آلودگی ناشی از پرتاب موشکها را نیز کم کند.
اما مشکل اصلی همیشه یک چیز بوده است: هیچ مادهای به اندازه کافی قوی و در عین حال سبک وجود نداشت که بتواند وزن چنین سازه عظیمی را تحمل کند. اکنون پژوهشگران «گرافن پلیکریستالی» را بهعنوان جدیترین گزینه معرفی کردهاند. گرافن از قویترین مواد شناختهشده جهان محسوب میشود و نسبت استحکام به وزن آن بسیار فراتر از فولاد است. به باور متخصصان، این ماده میتواند ویژگیهای لازم برای ساخت کابل فضایی را فراهم کند.
در صورت تحقق این پروژه، نحوه دسترسی بشر به فضا دگرگون خواهد شد. به جای پرتابهای پرهزینه و پرخطر، محمولهها میتوانند با استفاده از «بالاروندههای الکتریکی» روی کابل حرکت کنند. برخی برآوردها نشان میدهد که چنین سامانهای قادر خواهد بود سالانه دهها هزار تن بار را به فضا منتقل کند و هزینه مأموریتهای فضایی را به شکل چشمگیری کاهش دهد.
با این حال، دانشمندان تأکید میکنند که هنوز راهی طولانی در پیش است. علاوه بر چالشهای مهندسی، مسائل مالی، سیاسی و اجرایی نیز باید حل شوند. بسیاری از کارشناسان معتقدند ساخت نخستین آسانسور فضایی احتمالاً چند دهه زمان خواهد برد.
