آخرالزمان شغلی در عصر هوش مصنوعی؛ آیا میلیونها نفر به کارگران موقت تبدیل خواهند شد؟
نزدیک به ۴۰ کارشناس برجسته از حوزههای فناوری، اقتصاد و سیاستگذاری عمومی در نشستی در موسسه اقتصاد بینالملل پترسون در واشنگتن گرد هم آمدند تا بررسی کنند هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ چگونه میتواند ساختار جامعه و اقتصاد را دگرگون کند.
بر اساس سناریویی با عنوان «رفاه روی کاغذ»، هوش مصنوعی میتواند موجب جهش چشمگیر بهرهوری، رشد اقتصادی و افزایش ارزش بازارهای مالی شود. اما کارشناسان هشدار دادند که ثمره این رشد به طور مساوی میان مردم توزیع نخواهد شد. هرچند نرخ بیکاری ممکن است تنها اندکی افزایش یابد، اما مشکل بزرگتر «کماشتغالی» خواهد بود؛ وضعیتی که در آن افراد تحصیلکرده دیگر قادر به یافتن شغلهایی متناسب با تخصص و درآمد گذشته خود نیستند.
در این سناریو، شمار بیشتری از کارکنان دانشگاهدیده مجبور خواهند شد به مشاغل پارهوقت، پروژهای، فریلنسری یا کارهای کمدرآمد روی بیاورند؛ مشاغلی که اغلب فاقد امنیت شغلی و مزایای بلندمدت هستند.
جابهجایی گسترده نیروی کار بر اثر هوش مصنوعی میتواند پیامدهایی فراتر از اقتصاد داشته باشد. افزایش ناامنی شغلی ممکن است به نارضایتیهای اجتماعی، تنشهای سیاسی و شکاف عمیقتر میان نسلها منجر شود.
یکی دیگر از نگرانیهای مطرحشده، تضعیف این باور سنتی است که تحصیلات عالی به شغل پایدار و امنیت مالی منجر میشود. اگر هوش مصنوعی بتواند بخش قابل توجهی از مشاغل اداری، مالی، حقوقی و مدیریتی را انجام دهد، ارزش برخی از مدارک دانشگاهی ممکن است کاهش یابد و مسیر سنتی موفقیت شغلی دستخوش تغییر شود.
کارشناسان پیشبینی میکنند که در کوتاهمدت تقاضا برای برخی مشاغل فنی و خدماتی مانند لولهکشی، پرستاری، جوشکاری و تعمیرات افزایش پیدا کند؛ زیرا این حرفهها کمتر در معرض جایگزینی کامل توسط هوش مصنوعی قرار دارند.
جمعبندی این نشست نشان میدهد که هوش مصنوعی میتواند همزمان موتور رشد اقتصادی و منبعی برای نابرابریهای جدید باشد. کارشناسان تأکید کردند دولتها، شرکتها و سیاستگذاران باید هرچه سریعتر برای آموزش مجدد نیروی کار، بازآموزی مهارتها و ایجاد شبکههای حمایتی اقدام کنند.
