کتاب ششصد سالهای که هیچ‌کس نمی‌تواند بخواند؛ حتی هوش مصنوعی!
کتابی با بیش از ۶۰۰ سال قدمت، پر از گیاهان عجیب، نمودارهای نجومی، تصاویر زنانی در حوضچه‌های سبزرنگ و نوشته‌هایی که هیچ‌کس معنای آن‌ها را نمی‌فهمد! دست‌نوشته وُینیچ (Voynich Manuscript) یکی از بزرگ‌ترین معماهای حل‌نشده...
کتابی با بیش از ۶۰۰ سال قدمت، پر از گیاهان عجیب، نمودارهای نجومی، تصاویر زنانی در حوضچه‌های سبزرنگ و نوشته‌هایی که هیچ‌کس معنای آن‌ها را نمی‌فهمد! دست‌نوشته وُینیچ (Voynich Manuscript) یکی از بزرگ‌ترین معماهای حل‌نشده تاریخ است؛ اثری که پژوهشگران، زبان‌شناسان، رمزگشایان و حتی هوش مصنوعی تاکنون نتوانسته‌اند راز آن را کشف کنند.
این کتاب که اکنون در کتابخانه باینکی دانشگاه ییل نگهداری می‌شود، نام خود را از ویلفرد وُینیچ، کتاب‌فروش لهستانی‌ـ‌لیتوانیایی، گرفته است که آن را در سال ۱۹۱۲ خریداری کرد. آزمایش‌های تاریخ‌گذاری کربن روی پوست حیوانی صفحات نشان می‌دهد که این اثر احتمالاً بین سالهای ۱۴۰۴ تا ۱۴۳۸ میلادی تهیه شده است.
حدود ۲۴۰ صفحه از این کتاب باقی مانده است. تصاویر آن شامل گیاهانی است که برخی به گونه‌های واقعی شباهت دارند، اما برگ‌ها، ریشه‌ها و گل‌هایشان اغلب ترکیب‌هایی غیرعادی و ناشناخته هستند. بخش‌های دیگری به نمودارهای نجومی، صورت‌های فلکی، صحنه‌هایی از زنان در حوضچه‌ها و نوشته‌هایی شبیه دستورهای داروسازی اختصاص دارند.
اما راز اصلی کتاب در نوشته‌های آن نهفته است. متن از چپ به راست و با نظمی چشمگیر نوشته شده و از حدود دو دوجین نشانه اصلی تشکیل شده است. ظاهر آن به نوشته‌های منظم و حرفه‌ای قرون وسطی شباهت دارد، اما تاکنون حتی یک ترجمه قابل‌اعتماد و پذیرفته‌شده از آن ارائه نشده است.
بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که این نوشته‌ها از الگوهایی شبیه زبان‌های طبیعی پیروی می‌کنند؛ واژه‌های پرتکرار و کم‌تکرار و حتی دو الگوی نوشتاری متفاوت در آن‌ها دیده می‌شود که پژوهشگران آن‌ها را کوریِر A و کوریِر B نامیده‌اند. بااین‌حال، روش‌های معمول رمزگشایی نتوانسته‌اند معنای متن را آشکار کنند.
برخی پژوهشگران احتمال داده‌اند که متن با زبان عبری ارتباط داشته باشد و برخی دیگر آن را زبانی ساختگی یا روشی پیچیده برای پنهان‌کردن اطلاعات می‌دانند.
این کتاب درباره چیست؟ شاید راهنمای پزشکی و سلامت زنان، دانشنامه‌ای برای گروهی خاص یا مجموعه‌ای از اطلاعات محرمانه باشد.
