کانادا مهاجر متخصص میخواهد یا راننده دلیوری؟ بحران نابودی استعدادها در پس شعارهای مهاجرتی
در خیابانهای تورنتو و ونکوور، افرادی را میبینید که برای شرکتهای دلیوری کار میکنند یا پشت صندوق کافهها ایستادهاند؛ اما بسیاری از آنها در کشور خود پزشک، مهندس، معلم یا حسابدار بودهاند. کانادا سالها خود را کشوری فرصتساز برای مهاجران متخصص معرفی کرده، اما واقعیت برای هزاران تازهوارد چیزی جز اتلاف استعداد و سرخوردگی نبوده است.
بزرگترین مانع، سیستم پیچیده و پرهزینه تأیید مدارک خارجی است. یک مهندس یا پزشک مهاجر ممکن است سالها درگیر آزمونها، ارزیابیها و دورههای اضافی شود؛ روندی که گاهی دهها هزار دلار هزینه دارد. بسیاری در میانه راه تسلیم میشوند، چون باید همزمان اجاره خانه، غذا و زندگی خانواده را تأمین کنند.
مشکل فقط مدرک نیست. کارفرمایان کانادایی اغلب «تجربه کانادایی» میخواهند؛ شرطی که مهاجران تازهوارد عملاً نمیتوانند به دست آورند، چون کسی حاضر به استخدام آنها نیست. این چرخه معیوب، متخصصان باتجربه را به مشاغل کمدرآمد و موقت سوق میدهد.
حتی کسانی که انگلیسی روان دارند، با تبعیضهای پنهان روبهرو میشوند. لهجه، رنگ پوست یا پیشینه خارجی میتواند شانس استخدام را کاهش دهد. در نتیجه، بسیاری از مهاجران به مشاغلی روی میآورند که مهارت زبانی یا تخصصی کمتری نیاز دارد.
کارشناسان میگویند این وضعیت فقط یک تراژدی فردی نیست؛ بلکه یک شکست اقتصادی ملی است. کانادا سالانه هزاران نیروی متخصص جذب میکند، اما سپس آنها را در مشاغل کممهارت «متوقف» میکند، در حالی که شرکتها همزمان از کمبود نیروی کار شکایت دارند.
فشار روانی این وضعیت نیز شدید است. بسیاری از مهاجران احساس میکنند هویت حرفهای و ارزش اجتماعی خود را از دست دادهاند. افسردگی، اضطراب و ناامیدی در میان افرادی که روزی در کشور خود موفق و محترم بودند، رو به افزایش است.
با این حال، نمونههای موفق نشان میدهد اگر برنامههای حمایتی، دورههای تطبیقی و مسیرهای سریع تأیید مدارک گسترش یابد، مهاجران میتوانند به اقتصاد کانادا کمک بزرگی کنند. منتقدان میگویند تا زمانی که این اصلاحات انجام نشود، «راننده دلیوریِ دارای مدرک دکترا» همچنان نماد وعدههای عملنشده سیستم مهاجرت کانادا خواهد بود.
