چشمغرههای نوجوان شما یک پیام پنهان دارد؛ مغزش چه چیزی را فریاد میزند؟
اگر تا به حال هنگام نصیحت کردن فرزند نوجوانتان با یک چشمغره، آه کشیدن، جواب کوتاه «میدونم!» یا حتی ترک ناگهانی اتاق روبهرو شدهاید، احتمالاً این رفتار را بیاحترامی یا لجبازی تعبیر کردهاید. اما دانش روانشناسی میگوید پشت این واکنشها معمولاً چیزی عمیقتر از سرکشی وجود دارد: مغز نوجوان در حال تغییر، استقلالطلبی و ساختن هویت جدید است.
سالهای نوجوانی دورهای پیچیده از رشد مغز است. بخشهایی از مغز که با احساسات، هیجان و پاداش مرتبط هستند، سریعتر فعال میشوند؛ در حالی که قسمتهایی مانند قشر پیشپیشانی که مسئول کنترل تکانهها، برنامهریزی بلندمدت و سنجیدن پیامدهاست، هنوز در حال تکامل هستند. همین ناهماهنگی میتواند باعث شود نوجوان در برابر توصیهها مقاومت کند یا تصمیمهایی بگیرد که از نگاه والدین غیرمنطقی به نظر برسد.
اما چشمغره همیشه به معنی مخالفت یا بیاحترامی نیست. بسیاری از نوجوانان با این رفتار در واقع تلاش میکنند فاصلهای سالم میان خود و والدین ایجاد کنند و نشان دهند که در حال تبدیل شدن به فردی مستقل هستند. رد کردن نظر والدین گاهی بخشی از فرآیند شناخت خود، پیدا کردن ارزشها و شکل دادن به شخصیت مستقل است.
عامل مهم دیگر، تأثیر دوستان و محیط اجتماعی است. در این سن، پذیرفته شدن توسط گروه همسالان اهمیت زیادی پیدا میکند و نظر دوستان ممکن است گاهی از توصیه والدین تأثیر بیشتری داشته باشد. این موضوع به معنای کاهش علاقه نوجوان به خانواده نیست؛ بلکه نشانهای از رشد اجتماعی اوست.
متخصصان پیشنهاد میکنند والدین به جای واکنش شدید، تلاش کنند شیوه ارتباط خود را تغییر دهند. سخنرانیهای طولانی، کنترل بیش از حد، تهدید یا احساس گناه دادن معمولاً مقاومت نوجوان را بیشتر میکند. در مقابل، گوش دادن، پرسیدن نظر نوجوان و نشان دادن اعتماد میتواند همکاری بیشتری ایجاد کند.
در نهایت، رفتارهای آزاردهنده دوران نوجوانی اغلب بخشی از یک مرحله طبیعی رشد هستند. چشمغره، سکوت یا مخالفت ممکن است بیشتر از آنکه نشانه دور شدن باشد، پیامی باشد که نوجوان میخواهد شنیده شود و استقلال خود را تجربه کند. والدینی که این تغییرات را درک میکنند، میتوانند به جای جنگ قدرت، رابطهای قویتر و صمیمیتر با فرزندشان بسازند.
