چرا اوتیسم و ADHD در پسران شایعتر است؟
پژوهشگران دانشگاه روچستر به سرنخی تازه درباره این پرسش قدیمی رسیدهاند که چرا اوتیسم و اختلال بیشفعالی و کمتوجهی یا ADHD در پسران حدود سه برابر بیشتر از دختران تشخیص داده میشود. به گفته آنان، مغز پسران در حال رشد ممکن است در برابر «مواد شیمیایی ماندگار» یا همان PFAS آسیبپذیرتر باشد؛ ترکیباتی صنعتی که در بطریهای پلاستیکی، لباسهای ضدلک، بستهبندی مواد غذایی و حتی آب آشامیدنی یافت میشوند و هزاران سال در محیط باقی میمانند.
این مطالعه بر مادهای خاص به نام PFHxA تمرکز داشت که در بستهبندیهای کاغذی مواد غذایی و پارچههای مقاوم به لکه استفاده میشود. پژوهشگران برای بررسی اثرات آن، نوزادان موش را از طریق شیر مادر در معرض این ماده قرار دادند. نتایج نگرانکننده بود: موشهای نر کاهش فعالیت، افزایش اضطراب و مشکلات حافظه نشان دادند؛ الگوهایی رفتاری که با نشانههای اوتیسم و ADHD شباهت دارد. در مقابل، موشهای ماده چنین تغییراتی را تجربه نکردند.
حتی مدتها پس از قطع تماس با ماده شیمیایی، این تغییرات رفتاری در موشهای نر باقی ماند، موضوعی که نشان میدهد اثرات این ترکیبات میتواند بلندمدت باشد. الیزابت پلانک، نویسنده اصلی پژوهش، این یافتهها را «نگرانکننده» توصیف کرده و تأکید کرده است که شناخت اثر PFHxA بر مغز در حال رشد برای تصمیمگیریهای قانونی حیاتی است.
این نتایج در حالی منتشر میشود که نگرانیها درباره افزایش چشمگیر موارد ADHD و اوتیسم رو به گسترش است. بر اساس آمار، میلیونها نفر در بریتانیا با ADHD زندگی میکنند و حدود یک در هر صد کودک در جهان در طیف اوتیسم قرار دارد. کارشناسان هشدار میدهند که مقررات مربوط به این مواد شیمیایی هنوز کافی نیست و احتمال دارد قرار گرفتن گسترده در معرض آنها به افزایش موارد این اختلالات دامن بزند.
اکنون کمیته حسابرسی محیطزیست بریتانیا در حال بررسی پیشنهادهایی برای اعمال مقررات سختگیرانهتر درباره PFAS است؛ موادی که شاید بیصدا، اما ماندگار، بر سلامت نسلهای آینده اثر میگذارند.
