مقالاتمقالات اجتماعی

پرتره های ایستادگی: نگاه شیرین نشاط به چندین دهه فعالیت هنری خود در گرامیداشت شجاعت زنان ایران زمین

به نقل از اپل نیوز

در شهر قزوین، شهری مذهبی با مردمی محافظه کار به دنیا آمدم، و از کودکی به هنر علاقمند شدم. در هفده سالگی و در سال  1975 با هدف تحصیل در دانشگاه کالیفرنیا ایران را ترک کردم؛ در این دانشگاه تحصیل کردم و موفق به اخذ مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد شدم. انقلاب ایران  که بین سال های 1979 و 1978 به وقوع پیوست و جمهوری اسلامی را به قدرت رساند، بر تحصیلات و علاقه من به هنر تاثیرات ژرفی گذاشت. پس از انقلاب، روابط دیپلماتیک میان ایران و آمریکا قطع شد و من برای یک دهه از دیدار با خانواده خود محروم شدم. در سال 1989 با درگذشت نخستین رهبر جمهوری اسلامی-آیت الله خمینی- و روی کار آمدن علی خامنه ای، در سال 1990 به ایران سفر کردم. از دیدن ایران که این چنین تحت لوای مذهب در آمده بود، بنرهای بزرگ ضد آمریکا و اسرائیل که در سراسر تهران نصب شده بود، خواهران و مادرم که همواره حجاب بر سر داشتند و به سختی قادر به شناختن آن ها بودم متعجب و هراسان شدم. وقتی ایران را ترک می کردم آن ها ظاهری کاملا متفاوت داشتند و اکنون از دیدن ظاهر جدید آن ها به وحشت می افتادم. دیدن تغییرات به وجود آمده در ایران و تاثیر آن بر زندگی زنان و دختران باعث تاسف بود. 

پس از بازگشت به نیویورک تصمیم گرفتم احساسات و تجربیات خود را از سفر به ایران به تصویر بکشم. از اینکه بدن زنان و دختران و نوع پوشش آن ها به میدان مبارزه، ایدئولوژی و سیاست سران قدرت بدل شده بود شگفت زده شده بودم. نخستین مجموعه عکس های من با عنوان پرده برداری (1993) به بررسی تاثیر حجاب بر کنترل روانی و احساسی بدن زنان می پرداخت، همچنین مجموعه عکس زنان خدا ( 1993-97) به بررسی نقش غیرت و تعصب که با ظهور انقلاب اسلامی –به ویژه زنان محجبه ای که داوطلبانه راهی مبارزات می شدند- به اوج خود رسیده بود، می پرداخت. هدف من از این کار حمایت یا انتقاد از یک گرایش  خاص نبود، من قصد داشتم مسایل خاصی که در تضاد یا تعارض با ماهیت وجودی زن قرار داشتند را به چالش بکشم. تا آن زمان وارد عرصه عکاسی نشده بودم، ولی از دیرباز به عکاسی مجلات و چگونگی نمایش واقعیت در چارچوب عکس علاقه بخصوصی داشتم. در نهایت از دوست عکاسم خواهش کردم از من عکس بگیرد- در تمام مجموعه زنان خدا سوژه عکاسی بودم- سپس شعر شاعران زن ایرانی را به صورت امضا بر روی تصاویر چاپ کردم. پس از گذشت چند سال، وارد عرصه تصاویر متحرک و ساخت ویدیو شدم و در این آثار به بررسی زندگی مردان و زنان در فرهنگ اسلامی پرداختم. در سال 1999 و در فستیوال عکس ونیز، برای مجموعه عکس یاغی (1998) برنده نخستین جایزه بین المللی خود شدم. من در آثار خود اتفاقات کنونی ایران و خیزش مردم- به دلیل مرگ مهسا امینی به دست نیروهای گشت ارشاد- را پیش بینی کرده بودم؛ دو پروژکتور را در دو سوی مخالف یک دیوار به تصویر کشیدم: در یک سوی دیوار مردی سنتی برای عده ای از مردان دیگر آوازهای محلی  زیبا می خواند و در سوی دیگر زنی تنها در سالن نمایشی خالی ایستاده بود. وقتی نوبت ترانه سرایی زن می رسد، او آوازی پرشور و حماسی سر می دهد و اعتراض های مردمی شعله ور می شود. در این اثر که از آثار مورد علاقه من است؛  قدرت و حس شورش و سرپیچی زنان را به تصویر کشیده ام. 

بدون خستگی به راه خود ادامه دادم و دست به ساخت فیلم های بلند زدم. فیلم بلند زنان بدون مردان برنده جایزه شیر نقره ای فستیوال فیلم ونیز در سال 2009 شد. این فیلم که به بهانه توهین آمیز بودن در ایران نمایش داده  نشد، بر اساس رمان جادویی شهرنوش پارسی پور ساخته شد. این کتاب داستان چند زن را روایت می کند که از زندگی سنتی و فشارهای مردان خانواده خود و سران حکومت در ایران گریخته و با ایجاد جامعه خود ماوایی دنج و آرمانی می سازند.

پارسی پور نیز همچون من در ایران ممنوع الکار بود. من از سال 1996 به خاطر خلق آثار هنری در تضاد با رژیم حاکم در ایران، در تبعید زیستم. به همین دلیل ممنوع الکاری و ممنوع الورود شدن این روزهایم به ایران فشار خاصی برایم محسوب نمی شود.

آثار جدید من آیینه تمام  قد آثار پیشین من است که به زودی و در ماه ژانویه در گالری گلداستون نیوورک به نمایش درخواهد آمد. در این آثار به بررسی اثرات احساسی و روانی آزار جنسی بر زنان، از سوی ماموران دولتی  پرداخته ام. متاسفانه در همه جای دنیا شاهد این فجایع هستیم (مانند تعرضات سربازان روس در اوکراین). زنان و دختران معترض در ایران نیز پس از بازداشت مورد تعرض و آزار جنسی قرار گرفته و توسط نیروهای پلیس به قتل می رسند. 

من در این سال ها در  تمامی آثار خود قدرت زنان را به تصویر کشیده ام. زنان ایران در دنیای غرب گاه به صورت قربانی به تصویر کشیده می شوند؛ اما آن ها با وجود تمامی فشارهای مذهبی و عقیدتی همچنان مانند کوه استوار ایستاده اند و تن به ذلت نمی دهند. آن ها همیشه به رویارویی با قوانین کهنه و منسوخ پرداخته اند. وقتی نخستین بار اخبار اعتراضات اخیر ایران را شنیدم، از اینکه زنان رهبری این جنبش را در دست گرفته اند متعجب نشدم؛ ولی از حضور نوجوانان 16 ساله در خط مقدم این مبارزات بسیار تعجب کردم. 

به باور من هر مبارزه ای برای احقاق حقوق انسان ها و آزادی زنان باید در سطح جهانی صورت گیرد. چنانچه ایران در نبرد با دیکتاتوری که هیچ احترامی برای زندگی انسان ها به ویژه زنان قائل نیست شکست بخورد، جهان نیز در نبردهای آتی با دیگر دیکتاتورها نیز بازنده خواهد بود. اگر تک تک ما از زنان مبارز و معترض در ایران حمایت کنیم، آن ها برنده نخستین انقلاب زنانه خواهند بود. تصور کنید در دنیایی زندگی می کنید که سرنوشت مردمان آن در دست خود آن هاست و اجازه نمی دهند دیگران به ویژه مردان برای آن ها تصمیم گیری کرده و قانون وضع کنند.

منبع خبــــــر

 

 

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا

Adblock رو غیر فعال کنید

بخشی از درآمد سایت با تبلیغات تامین می شود لطفا با غیر فعال کردن ad blocker از ما حمایت کنید