مغز انسان شاید یک اندام واحد نباشد؛ کشف شگفتانگیز دانشمندان

برای قرنها، دانشمندان مغز را یک اندام واحد و یکپارچه میدانستند؛ اما پژوهش تازهای به رهبری محققان دانشگاه استنفورد این تصور قدیمی را به چالش کشیده است. نتایج این مطالعه نشان میدهد مغز از دو سامانه عصبی مجزا با منشأ متفاوت شکل گرفته که در طول تکامل در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند و امروزه مانند یک سیستم واحد عمل میکنند.
این کشف زمانی انجام شد که پژوهشگران در تلاش بودند بفهمند چرا رشد دادن سلولهای بخش پشتی مغز در آزمایشگاه بسیار دشوارتر از سلولهای بخش جلویی است. بررسی مراحل بسیار ابتدایی رشد جنینی در موشها نشان داد دو گروه متفاوت از سلولهای بنیادی اولیه، مسیرهای جداگانهای را طی میکنند.
یک گروه که با ژن Otx2 مرتبط است، در نهایت به مغز پیشین و مغز میانی تبدیل میشود؛ بخشهایی که در عملکردهای پیچیدهای مانند زبان، منطق، تفکر انتزاعی و تصمیمگیری نقش دارند. گروه دیگر که با Gbx2 مشخص میشود، مغز پسین یا ساقه مغز را میسازد؛ بخشی که عملکردهای حیاتی مانند تنفس، ضربان قلب و خواب را کنترل میکند.
نکته شگفتانگیز این است که این دو مسیر رشدی از همان مراحل اولیه کاملاً از یکدیگر جدا میشوند و سلولهای متعلق به آنها با یکدیگر ترکیب نمیشوند. پژوهشگران حتی الگوی مشابهی را در ماکاک، مرغ و کرم بلوط مشاهده کردند؛ موضوعی که نشان میدهد این تقسیم ممکن است به بیش از ۵۰۰ میلیون سال پیش بازگردد.
البته این یافته به این معنا نیست که انسان واقعاً دو مغز جداگانه دارد. این دو بخش بهشدت با یکدیگر ارتباط دارند و برای انجام بسیاری از فعالیتها کاملاً هماهنگ عمل میکنند. برای مثال، مغز جلویی تصمیم به حرکت میگیرد، در حالی که بخش پشتی اجرای دقیق آن حرکت را هماهنگ میکند.
اهمیت این کشف فقط نظری نیست. دانشمندان اکنون توانستهاند از سلولهای بنیادی انسانی، نورونهای حرکتی مغز پسین را در آزمایشگاه تولید کنند. این موفقیت میتواند مطالعه بیماریهایی مانند ALS و آتروفی عضلانی نخاعی (SMA) را آسانتر کند و به پژوهشگران اجازه دهد بررسی کنند این بیماریها چگونه نورونهای ساقه مغز را از بین میبرند و چگونه میتوان با آنها مقابله کرد.







