معجزه سلولهای CAR-T ؛ امید تازه برای بیماران سرطانی کانادا
در حالی که سرطانهایی مانند لوسمی و لنفوم پیشتر درمانناپذیر محسوب میشدند، نوآوریهای پزشکی راههای تازهای برای بیماران فراهم کردهاند. یکی از این پیشرفتها، درمان با سلولهای CAR-T است؛ روشی که در آن سلولهای T بیمار به گونهای مهندسی میشوند که توانایی شناسایی و نابودی سلولهای سرطانی را پیدا کنند. این درمانها نتایج درمانی امیدبخشی حتی در سختترین انواع سرطان خون ارائه کردهاند، اما دسترسی به آنها در کانادا به دلیل هزینههای بسیار بالا و پیچیدگی فرآیند محدود است.
در کانادا، شش درمان CAR-T تجاری در دسترس است که همگی در تعداد محدودی از مراکز تولید میشوند. این مدل متمرکز باعث تأخیر ۴ تا ۶ هفتهای بین جمعآوری سلولها و بازگرداندن آنها به بیمار میشود که اغلب نیازمند درمان موقتی برای کنترل بیماری است. هزینه هر درمان بین ۴۴۰ تا ۶۳۰ هزار دلار است و محدودیتهای جغرافیایی نیز مانع دسترسی بیماران در مناطق دورافتاده میشود.
برای رفع این محدودیتها، محققان دانشگاهی و موسسات عمومی کانادا به توسعه CAR-T غیرتجاری پرداختهاند. سه درمان آزمایشی دانشگاهی در حال حاضر در مرحله کارآزمایی بالینی برای لوسمی و لنفوم هستند.
این مدلها با تولید درونمرکزی و همکاری بین استانی، زمان پردازش سلولها را به حدود ۱۵ روز کاهش میدهند و نیاز به درمان موقتی را از بین میبرند. هزینه درمان ACIT001/EXC002 کمتر از ۱۰۰ هزار دلار اعلام شده و انتظار میرود هزینه CLIC-1901 نیز بسیار کمتر از گزینههای تجاری باشد.
این مدل غیرتجاری مزایای فراوانی دارد: کاهش نابرابری جغرافیایی، کاهش فشار مالی بر بودجههای استانی و تضمین دسترسی بیشتر بیماران به درمانهای حیاتی. نتایج اولیه نشان میدهد اثربخشی و ایمنی درمانهای دانشگاهی برابر یا حتی بهتر از برخی محصولات تجاری است و CLIC-1901 ممکن است عوارض جانبی کمتری داشته باشد.
با گسترش این کارآزماییها و توسعه مدلهای غیرتجاری، امید میرود سلولهای CAR-T در آینده نزدیک برای بیماران سرطانی کانادا در شش استان از جمله بریتیش کلمبیا، انتاریو، مانیتوبا و آلبرتا قابل دسترسی شوند و زندگی هزاران نفر را متحول کنند.
