راز رزماری برای حافظه قوی، آرامش ذهن و مقابله با آلزایمر
رزماری یا اکلیل کوهی (Rosmarinus officinalis) گیاهی معطر و بومی مدیترانه است که قرنهاست در آشپزی جهان استفاده میشود، اما پژوهشهای جدید نشان میدهد فواید آن بسیار فراتر از طعم و عطر است. این گیاه میتواند نقش مهمی در سلامت مغز، کاهش اضطراب، تقویت حافظه و حتی محافظت در برابر بیماری آلزایمر داشته باشد.
در تاریخ، رزماری همواره با حافظه و تمرکز ذهنی پیوند خورده است. در یونان و روم باستان، دانشجویان برای افزایش یادگیری از آن استفاده میکردند. علم امروز نیز این باور را تأیید میکند: در یک مطالعه، افرادی که عطر رزماری را استشمام کردند، در آزمونهای حافظه عملکرد بهتری نسبت به دیگران داشتند.
رزماری از چند مسیر بر مغز اثر میگذارد. این گیاه گردش خون را افزایش میدهد و با رساندن اکسیژن و مواد مغذی بیشتر به مغز، شفافیت ذهنی را بهبود میبخشد. همچنین خاصیت آرامبخش دارد و میتواند اضطراب را کاهش داده و کیفیت خواب را بهتر کند؛ عاملی که مستقیماً به تمرکز و یادگیری کمک میکند.
یکی از ترکیبات کلیدی رزماری 1,8-cineole است که مانع تجزیه استیلکولین میشود؛ مادهای حیاتی برای یادگیری و حافظه که با افزایش سن کاهش مییابد. افزون بر این، رزماری سرشار از آنتیاکسیدانهاست و از سلولهای مغزی در برابر استرس اکسیداتیو، عامل اصلی افت شناختی، محافظت میکند.
مهمترین ترکیب آن «کارنوزیک اسید» است؛ مادهای ضدالتهاب و آنتیاکسیدانی قوی که از مغز در برابر آسیبهای مرتبط با آلزایمر محافظت میکند. در سال 2025، دانشمندان نسخه پایدارتری از آن به نام diAcCA ساختند. در مطالعات پیشبالینی، این ترکیب حافظه را تقویت کرد، تعداد ارتباطات بین سلولهای مغزی را افزایش داد و پروتئینهای مضر آلزایمر مانند آمیلوئید-بتا و تاو را کاهش داد. نکته امیدبخش این است که diAcCA فقط در نواحی ملتهب مغز فعال میشود و در آزمایشهای حیوانی عارضه سمی نداشته است.
فواید رزماری تنها به مغز محدود نمیشود. این گیاه به بهبود گوارش، کاهش التهاب، سلامت پوست و حتی مقابله با باکتریها و قارچها کمک میکند. با این حال، مصرف زیاد عصارههای غلیظ آن میتواند خطرناک باشد و برای زنان باردار یا افرادی که داروهای خاص مصرف میکنند، نیاز به احتیاط دارد.
