راز بزرگ کیهان در آستانه کشف؛ چرا حیات فقط در زمین شکل گرفته است؟!

دانشمندان می‌گویند ممکن است تنها چند قدم با فهمیدن این موضوع فاصله داشته باشیم که چرا زمین میزبان زندگی است، اما سیارات دیگر نه.

در اطراف ما حدود ۳۰۰ میلیون سیاره فراخورشیدی وجود دارد که می‌توانند شرایط زیست‌پذیر داشته باشند. اما برخلاف تصور رایج، داشتن آب و اکسیژن به‌تنهایی برای شکل‌گیری زندگی کافی نیست.

مطالعه‌ای جدید از پژوهشگران ETH Zurich  که در مجله Nature Astronomy  منتشر شده، نشان می‌دهد دو عنصر کلیدی دیگر، یعنی فسفر و نیتروژن، نقش تعیین‌کننده‌ای در آغاز حیات دارند. این دو عنصر در کنار چهار عنصر دیگر (هیدروژن، کربن، اکسیژن و گوگرد) پایه‌های اصلی «زندگی شناخته‌شده» را تشکیل می‌دهند.

فسفر یکی از اجزای اصلی DNA انسان است و از نادرترین عناصر زیستی در کیهان محسوب می‌شود. نیتروژن نیز برای ساخت پروتئین‌های ضروری سلول‌ها حیاتی است.

پژوهشگران می‌گویند زمان و شرایط شکل‌گیری این عناصر در یک سیاره بسیار مهم است. هنگام تشکیل هسته سیاره، باید میزان دقیقی اکسیژن وجود داشته باشد؛ زیرا اگر اکسیژن کم باشد، فسفر در هسته فلزی گیر می‌افتد و اگر زیاد باشد، نیتروژن نمی‌تواند در پوسته باقی بماند و به فضا فرار می‌کند.

زمین حدود ۴.۶ میلیارد سال پیش دقیقاً در چنین شرایطی شکل گرفت. در مقابل، سیاراتی مانند مریخ در موقعیت مناسب این تعادل قرار نداشتند و احتمالاً به همین دلیل نتوانستند شرایط پایدار برای حیات ایجاد کنند.

دانشمندان می‌گویند حتی اگر سیاره‌ای آب داشته باشد، بدون ترکیب درست عناصر در لحظه شکل‌گیری، از ابتدا برای زندگی نامناسب خواهد بود.

از آنجا که سیارات معمولاً از مواد ستاره میزبان خود ساخته می‌شوند، جست‌وجوی حیات فرازمینی می‌تواند با تمرکز بر ستارگانی شبیه خورشید ساده‌تر شود. به گفته پژوهشگران، در کهکشان راه شیری حداقل ۱۰۰ میلیارد ستاره وجود دارد که حدود ۴ میلیارد آن‌ها شبیه خورشید هستند و شاید تنها در همین سیستم‌ها بتوان «شرایط واقعی حیات» را پیدا کرد.