بیهوشی عمومی؛ خواب یا خاموشی مغز؟

بسیاری از ما تصور می‌کنیم بیهوشی عمومی یا  anaesthesia  همان «خواب عمیق پزشکی» است؛ حالتی که فرد به خواب می‌رود و پس از پایان عمل جراحی بیدار می‌شود. اما متخصصان بیهوشی می‌گویند این تصور کاملاً درست نیست و بیهوشی عمومی در واقع فرآیندی بسیار پیچیده‌تر از خوابیدن است.

این موضوع پس از انتشار ویدیویی از دکتر آنتونی کاوه، متخصص بیهوشی، در شبکه‌های اجتماعی توجه زیادی را جلب کرد. او توضیح داد که بیهوشی عمومی «خواب» نیست، بلکه ترکیبی از چند دارو است که عملکردهای مختلف مغز و بدن را به طور موقت تغییر می‌دهد.

به گفته او، پزشکان ابتدا داروهایی تجویز می‌کنند که فعالیت آگاهانه مغز را خاموش کرده و فرد را کاملاً بی‌هوش می‌کنند تا نتواند درد را احساس کند. سپس در صورت نیاز از داروهایی برای فلج موقت عضلات استفاده می‌شود تا بدن در طول جراحی بی‌حرکت بماند. علاوه بر این، داروهایی نیز به بیمار داده می‌شود که مانع شکل‌گیری خاطرات جدید در طول عمل می‌شوند؛ اقدامی که می‌تواند اضطراب را کاهش داده و احتمال بروز اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) را کم کند.

متخصصان «کلینیک مایو» تأکید می‌کنند که بیهوشی عمومی یک داروی واحد نیست، بلکه مجموعه‌ای از داروهاست که حالتی شبیه خواب ایجاد می‌کنند. در این وضعیت، مغز به پیام‌های درد و بسیاری از واکنش‌های طبیعی بدن پاسخ نمی‌دهد.

پژوهشگران دانشگاه ایلینوی شیکاگو نیز توضیح داده‌اند که برخی داروهای بیهوشی مستقیماً توانایی مغز برای ثبت خاطرات جدید را مختل می‌کنند. تحقیقات حتی نشان داده است که اثر فراموشی ناشی از بیهوشی، پدیده‌ای جدا از خواب یا کاهش هوشیاری است.

این یافته‌ها باعث شگفتی بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی شد. برخی این توضیحات را ترسناک توصیف کردند، اما افراد دیگری که تجربه بیهوشی داشته‌اند آن را کاملاً عادی و حتی آرامش‌بخش دانستند.