آیا دنیای مجازی ما را از انسانیت تهی میکند؟
دنیای سایبری امروز شگفتانگیز است؛ ما میتوانیم اخبار بخوانیم، فیلم ببینیم، در شبکههای اجتماعی شرکت کنیم، کار پیدا کنیم و حتی با دیگران ارتباط برقرار کنیم. پس از همهگیری کرونا، ویدیوکنفرانس زندگی کاری و آموزشی را دگرگون کرد و اکنون بسیاری از جلسات رواندرمانی و کارهای روزمره آنلاین انجام میشوند. ظهور هوش مصنوعی نیز این روند را شتاب داده و با پاسخهای سریع و گاه انسانوار، جذاب و گمراهکننده است.
اما آیا این فناوریها اعتیادآور هستند؟ استفاده مداوم از گوشی و کامپیوتر باعث آزاد شدن همان نوروکمیکالهایی میشود که در مصرف مواد، الکل یا حتی روابط جنسی فعال میشوند. حدود 5 تا 10 درصد کاربران اینترنت در معرض نوعی اعتیاد آنلاین هستند. با تبدیل ابزارهای دیجیتال به بخشی از خودمان، مرز بین واقعیت و دنیای مجازی محو میشود.
نمونهها روشناند: دانشجویی که گرفتار اپلیکیشنهای دوستیابی است، مردی که ساعتها به پورن میپردازد، و کسبوکاری که اعتیاد به قمار و بورس زندگیاش را تهدید میکند. این وضعیت معمول در دنیای امروز است.
اعتیاد به روابط مجازی به معنای وسواس ناسالم با تعاملات آنلاین است که زندگی واقعی، کار و روابط حضوری را مختل میکند. عوامل خطر شامل تنهایی، عزتنفس پایین، فرار از واقعیت، مشکلات روانی پیشین، فشار اجتماعی و طراحی الگوریتمهای اعتیادآور است.
سوالات بسیاری درباره تأثیر شبکههای اجتماعی و فضای سایبری روی زندگی ما بیپاسخ مانده است. فناوری و اینترنت ذاتاً مضر نیستند؛ اما نحوه استفاده و تأثیر آن بر زندگی واقعی، تعیینکننده است. دنیای دیجیتال فرصتهای شگفتانگیزی میدهد، اما هشدار میدهد که اگر مراقب نباشیم، ممکن است ارتباط انسانی و مهارتهای زندگی واقعی را از دست بدهیم.
