آیا بحران مالی بعدی از بانکها نمیآید؟ نگرانی تازه بابت بازار مرموز وام های خصوصی
بازار مالی جهان در سالهای اخیر شاهد رشد انفجاری نوعی وامدهی به نام اعتبار خصوصی (Private Credit) بوده است؛ بازاری که در آن شرکتها به جای مراجعه به بانکهای سنتی، از موسسات مالی غیربانکی و صندوقهای سرمایهگذاری وام دریافت میکنند. اکنون بانک مرکزی کانادا هشدار داده که این بخش، اگرچه مزایایی برای کسبوکارها دارد، میتواند به یکی از نقاط آسیبپذیر مهم نظام مالی تبدیل شود.
اعتبار خصوصی پس از بحران مالی ۲۰۰۸ به سرعت رشد کرد. در آن زمان، قوانین سختگیرانهتر باعث شد بانکها از برخی انواع وامدهی پرریسک فاصله بگیرند و در نتیجه، صندوقهای خصوصی این خلأ را پر کردند.
نگرانی اصلی بانک مرکزی کانادا به «شفافیت پایین» این بازار مربوط میشود. برخلاف وامهای بانکی یا اوراق بدهی عمومی که اطلاعات آنها بهطور گسترده منتشر میشود، بسیاری از معاملات اعتبار خصوصی پشت درهای بسته انجام میشوند. این موضوع باعث میشود ارزیابی کیفیت وامها، میزان ریسک و حتی ارزش واقعی داراییها دشوار باشد.
مشکل دیگر، پیچیدگی ساختارهای مالی این صنعت است. یک وام ممکن است در چندین سطح مختلف از بدهی، صندوقهای سرمایهگذاری و مؤسسات مالی توزیع شود. در شرایط عادی این موضوع مشکلساز نیست، اما در دوران رکود اقتصادی میتواند مسیر انتقال زیانها را مبهم کرده و شوکهای مالی را تشدید کند.
بانک مرکزی همچنین نگران ارتباط روزافزون میان بانکها و صندوقهای اعتبار خصوصی است. بانکها برای تأمین مالی یا نقدینگی این صندوقها وام میدهند و همین پیوندها میتواند در صورت بروز بحران، مشکلات را به بخشهای دیگر نظام مالی منتقل کند.
اگرچه بانک مرکزی تأکید میکند که میزان قرار گرفتن مستقیم کانادا در معرض این بازار هنوز نسبتاً محدود و قابل مدیریت است، اما هشدار میدهد که بحران احتمالی در بازارهای جهانی اعتبار خصوصی میتواند از طریق سرمایهگذاران، بانکها و بازارهای مالی بینالمللی به اقتصاد کانادا نیز سرایت کند. به همین دلیل، مقامهای پولی و نهادهای ناظر با دقت بیشتری در حال رصد این بخش هستند.
به زبان ساده، نگرانی بانک مرکزی این نیست که اعتبار خصوصی ذاتاً خطرناک است؛ بلکه مشکل اینجاست که این بازار هنوز در یک رکود شدید اقتصادی بهطور کامل آزموده نشده و کسی دقیقاً نمیداند در زمان بحران، چه میزان آسیب میتواند به سیستم مالی وارد کند.
